Uye Girisi
Kullanici Adi
 
Sifre:  
Giris
En son incelediğiniz emlak
Henüz bir emlak incelemediniz!






TCMB Döviz Kurları
1,76 YTL
2,31 YTL
Emlak Hukuku

»Alırken?
»Altyapı hizmetleri?
»Apartman Giderleri ?
»Araziler?
»Arsa arazi alırken?
»Asansör Giderleri?
»Bağışlama( Hibe )?
»Cins Tashihi?
»Experlik?
»Expertiz?
»Emlak Vergisi Beyanı?
»Emlak Vergisi?
»İfraz (Ayırma)?
»Kat irtifakı?
»Kat Mülkiyeti?
»Kira Gelirleri Beyanı?
»Satış İşlemleri?
»Vekaletname?
»Vasiyet?
»Vergi ve harç oranları?
»Kontrat?

ALIRKEN...

Gayrimenkul alım-satımı esnasında dikkat edilmesi gereken püf noktaları :

-Emlak ve emlakçı seçimi,
-Emlak fiziki durumu,
-Tapu durumu.

Alınacak konutun tapu kaydı mutlaka önceden kontrol edilmelidir...
Kat irtifakının kurulup kurulmadığına, iskanın, yani yapı kullanım izninin alınıp alınmadığına dikkat edin. Eğer alacağınız emlak inşaa halinde ise müteahhitinin mali durumunu araştırın.

Müteahhitin kat karşılığı yaptığı bir inşaattan emlak alıyorsanız, müteahhitle sözleşme yaparak, bitirme tarihi ve kullanılacak malzemeleri tek tek yazarak, gerekli tazminatlar ilave etmelisiniz.

Alacağınız emlak kiracılı ise öncelikle kiracı ile yapılan kira kontratını inceleyip, kiracıyla bizzat görüşmeniz ya da kiracı tahliye taahhütü vermiş ise tahliye taahhüdündeki tarih ile kontrat tarihini karşılaştırmanız gerekir.

Satış sonrası gelebilecek elektrik ve su gibi borçlardan kurtulmak için eski malikten, bu borçlardan onun sorumlu olduğuna dair imzalı bir belge alın..

Tapu işlemi sırasında alacağınız emlağın değerini yeniden değerlendirme oranlarına göre hesaplayarak beyan etmelisiniz. Çünkü beyanınız eksikse ödenen alım satım harçları cezalı olarak size geri dönecektir.

ARSA ALIRKEN :

Söz konusu arsanın imar durumunun uygunluğu, dikkat etmeniz gereken en önemli husus. Satıcının sözlü beyanı değil, resmi imar durumu belgesini size göstermesi ya da bir fotokopisini vermesi gerekiyor.

Tapu senedi kontrol edilerek; ada, pafta, parseli belirtilen arsanın size gösterilen arsaya tekabül edip etmediğini kontrol ettirmelisiniz.

Arsanın bağlı bulunduğu tapu müdürlüğüne giderek, tapu kütüğüne bakıp, arsanın satışı ile ilgili aleyhte şerh olup olmadığını da kontrol ettirmelisiniz.

Alacağınız arsa hisseli arsa ise, alınan hissenin, hissedar olunan arsa üzerinde tespitini yapmak mümkün değildir. Parselasyonu yapılmışsa, kroki üzerinde noter tarafından tasdik edilmek suretiyle kime satıldığının belirlenmesi düşünülebilir.

Arsa alırken yatırım düşünüldüğünden, uzmana danışmakta çok büyük faydalar olacaktır. Aksi takdirde paranız boşa gidebilir.

Alınan gayrimenkulün tapudaki ve belediyedeki kayıtlarını kontrol edip bir pürüz olup olmadığı araştırılmalıdır.

Vergi borçlarına da dikkat edilmelidir.

 

ALTYAPI HİZMETLERİ

Altyapı hizmetleri kanal, su,telefon, elektrik, doğalgaz ve yol olarak sıralanabilir.

Kanal :
Parsel ilgilisi tarafından atıksu projesi hazırlanarak İSKİ Genel Müdürlüğü'ne onaylatılır. Onaylı projeye göre bina atıksu bağlantısı yapılacağı zaman, Belediye Fen İşleri Müdürlüğü'nden kazı izni alınarak işlem sonuçlandırılır.

Yol :
Yol, kadastrol yol belediye tarafından, imar yolu ise yola cepheli parsel sahiplerince yaptırılır. Belediye Fen İşleri Müdürlüğü'nce kontrol edilir. Söz konusu yolların araziye uygulanışı Belediye Harita Müdürlüğü'nce hazırlanan yol durumuna göre yapılır.

Parsel sahiplerince yaptırılması gereken yollar, 3194 sayılı İmar Yasası'nın 23. maddesine tabi yollardır. Ancak belediyece yapılması gereken yollar için, yola cepheli parsel sahiplerinden iştirak payı alınır. İştirak payının yarısı yolun bir tarafındaki parsellerden, diğer yarısı ise diğer tarafındaki parsellerden alınır. Açılacak yol 2960 sayılı Boğaziçi Yasası kapsamında kalıyor ise her parselden tam bedel alınır, yani iki kat uygulama yapılmış olur.

Su :
İnşaat sahipleri İSKİ Genel Müdürlüğü ile su sözleşmesi yapmak zorundadır. İnşaat devam ediyorsa İSKİ Şebeke Şefliği geçici olarak binaya su bağlantısı yapar. İnşaat bitince abone olunur.

Elektrik:
İnşaat sahipleri onaylı elektrik sözleşmelerine göre, TEK ile karşılıklı olarak sözleşme yapar. Sözleşme sonrasında Belediye Fen İşleri Müdürlüğü'nden kazı izni alınarak TEK denetiminde olmak üzere gerekli bağlantı uygulamaları yapılır.

Telefon :
İlgili kurum yani Telekom, kendi teknik koşullarına göre işlem yapar. Altyapı tesisleri için kazı yapılacaksa, belediyeden kazı ruhsatı alınmak zorundadır.

Doğalgaz :
İlgili kurum İGDAŞ, kendi teknik koşullarına göre işlemini yapar. Yapılan işlemler Büyükşehir Belediyesi ile kendi aralarında yapılan protokol çerçevesi içinde yürür. İlçe belediyelerine yalnızca bilgi aktarılır.

APARTMAN GİDERLERİ

Dairenin sahibi olduğunuz müddetçe, otursanız da oturmasanız da giderlere iştirak etmek zorundasınız (Kiracınız varsa kiracı). Ödemeler yapılmadığında, yönetici aleyhinizde icra takibi yapabilir, mal varlığınıza haciz koyabilir. Yönetici bunun yanında, sizden faiz talep edebilir. Yöneticinin yapacağı muamelelere karşı sizin savunulacak pek bir hakkınız olmayacaktır ve sonuçta borcunuzu faizi, icra masrafı ve avukat ücreti ile birlikte ödemek zorunda kalırsınız. İşte bu nedenlerle, ortak giderlerden hissenize düşen payı ödemenizde yarar var.

ARAZİLER

Yerleşim alanları ve yapılmış yollar dışında kalan toprak parçalarına arazi denir.

MÜLKİYET ŞEKLİNE GÖRE ARAZİLER :

1. Şahıs Arazileri
2. Hazine (Devlet) Arazileri
3. Köy Otlak, Mera ve Yayla Arazileri

1- Şahıs Arazileri :

Kişiye tapulu olup, kullanım hakkı şahısların istediği biçimde kullanıldığı araziler.

2- Hazine arazileri :

Devletin malı olup, kamu yararına kullanılır. Bazı hallerde şahıslar zilliyet ve işgal yolu ile hazine arazilerini kullanıyor olabilirler. Şahıslar, hazine arazisi olan orman, makilik bölge veya açık arazileri tarıma veya yerleşime açabilirler. Zamanla zilliyet hakkı kazanabilirler.
Zilliyet hakkı; kullanımdan doğan hak anlamındadır.

3- Köy otlak, mera ve yayla arazileri :

Köyün ortak malı olup ortaklaşa kullanılır. Keyfi kullanım yapılamıyacağı gibi zorunlu haller dışında parsellenemez, satılamaz, yerleşime açılamaz.

OLUŞUMUNA GÖRE ARAZİLER :

1. Tarım arazileri
2. Taşlık ve kayalıklar
3. Ormanlar
4. Makiler, fundalıklar
5. Bataklıklar
6. Çöller (kumullar)

Bu arazi parçaları özelliklerine göre yerleşime açılabilir (plan dahilinde imara açılabilir).

Örnek;
Liman, havaalanı, gar, köprü, yol, toplu konut alanları, sanayi bölgeleri gibi.

Tarım Arazileri :
Cinslerine göre 4 bölümde incelenir.

Sulak arazi :
Pirinç, şekerkamışı, vs.

Taban arazi :
Sebze, meyve ve endüstri bitkileri.

Kıraç arazi :
Tahıllar (Buğday, arpa, vs). bakliyatlar yetişir.

Kumlu arazi :
Karpuz, kavun, patates, v.s.

Not :
-Tarım arazilerinde kıymet beyanında, sıralama yukarıdaki gibidir.
- Ormanlar dinlenmiş ve çok kıymetli toprak ihtiva eden arazi olduğundan ormanlar yok edilerek yasal olmayan yollarla tarım alanına dönüştürülmüştür.

Şehir planlamaları yapılırken tarıma elverişli araziler heba edilmemelidir. Özellikle ormanlara zarar verilmemelidir. Mümkünse kıraç kayalık, taşlık, kumul (çöl) araziler ıslah edilerek planlama dahilinde imara açılmalıdır.
Şehir planlaması yapılırken taban araziler yapılaşmaya açılmış ve tarım alanları yok edilmiştir. Devlet; hazine yerlerinin uygun olanlarını bir plan dahilinde imara açabilir, arazileri değerlendirebilir.

ARSA-ARAZİ ALIRKEN...

Her şeyden önce almak istediğiniz arsanın tapuda gösterilen arsa olduğuna emin olmalısınız. Bunun için tapu dairesine giderek, kadastrodan arazinin sınırlarını tespit ettirin.

Arazinin önceki durumu hakkında bilgi edinin. Kadastronun geçmediği yerler risklidir. Bunu öğrenmek için belediyeye başvurabilirsiniz.

Arsanın toprağının inşaat yapımına uygun olup olmadığını araştırın. Buna en iyi yanıtı, evinizi inşaa edecek olan müteahhit ya da mimar verecektir. Unutmayın, arazi eğimli ise sondaj çalışmaları için yüklü miktarlar ödemek zorunda kalabilirsiniz.

Alacağınız arazi hisseli mi, araştırın. Hisseli bir arazi aldığınız takdirde ileride hisse sahiplerini ikna etmekte güçlük çekebilirsiniz. Tapuyu almadan önce kesinlikle ödeme yapmayın.

Kırsal kesimden arsa alacaksanız,
-Köy tapulu
-Tapu tahsisi belgeli
-Hazine arazisi
olmak üzere üç tip arazi olduğunu unutmayın.

En sağlıklı olanı köy tapulu arazileri satın almaktır. Çünkü şahıs tapulu arazilerde tapu tahsis belgeleri, daha sonra belediye tarafından iptal edilebilir. Hazine arazilerinin ise, bir süre sonra elinizden alınabileceğini bilmelisiniz.

ASANSÖR GİDERLERİ

Kat Mülkiyeti Kanunu'na tabi binalarda ortak yerleri kullanmamaktan dolayı bunların masrafına iştirakten kaçınılamaz.

Ancak bunun aksine hükümler yönetim planına konabilir ve böyle bir hüküm de geçerlidir. Çoğunlukla uygulamada gördüğümüz, bu tür bağımsız kat maliklerinin asansör giderlerinden muaf tutulduğudur. Eğer yönetim planında böyle bir madde yoksa, konuyu bağımsız bölüm malikleri toplantısında gündeme getirerek, yönetim planı değişikliği talep edilebilir.

Bu toplantıda adil bir karar alınmazsa, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 33. maddesine göre, açıkça adalet kurallarına aykırı durumun değiştirilmesi ve adil bir hale getirilmesi için, bulunduğunuz yerdeki sulh hukuk mahkemesine başvurabilir, yönetim planındaki hükmün değiştirilmesini talep edebilirsiniz.

BAĞIŞLAMA (Hibe)

Taşınmazın, karşılığında bir bedel olmaksızın mülkiyetin devredildiği bir işlemdir.

Medeni haklarını kullanma yeterliliğine sahip olan herkes taşınmazlarını hibe edebilir. Yaşı küçük veya vasiyet altındaki kişilerin taşınmazları veli veya vasilerince bağışlanamaz.

Gerekli belgeler
1. Bağışlanacak taşınmaz mala ait varsa tapu senedi
2. Bağışlayan ve bağışı kabul edenin fotoğraflı nüfus cüzdanları
3. Bağışlayanın bir, bağışı kabul edenin iki adet, en son altı ay içinde çekilmiş 6x4 büyüklüğünde vesikalık fotoğrafları.

Bağışlanan taşınmaz malın ve mülkiyetten gayri aynı hakların vergide kayıtlı değerinden az olmamak üzere beyan edilen değeri üzerinden binde 30 oranında tapu harç bağışı kabul edenden tahsil edilir. Ayrıca taşınmaz malın varsa veraset ve intikal vergisi ilişiği kestirilir.
Bağış işleminden sonra veraset ve intikal vergisi yönünden Maliye Vergi Dairesine bildirimde bulunulur. Döner sermaye işletmessince belirlenen föy tutarı tahsil ettirilir.

Yukarıda belirtilen belgelerle Tapu Sicil Müdürlüğüne bizzat veya yetkili vekilin müracaatları yeterlidir. İstem üzerine görevlilerce başvuru tutanağı tanzim edildikten sonra resmi senet düzenlenir.

-----

Taşınmazın karşılığında bir bedel olmaksızın mülkiyetinin devredildiği bir işlemdir.
Medeni haklarını kullanma yeterliliğine sahip olan herkes taşınmazlarını hibe edebilir.
Yaşı küçüğün veya vesayet altındaki kişilerin taşınmazı veli veya vasilerince bağışlanamaz.

Hibeyi Kimler Kabul Eder?
Hibeyi medeni haklarını kullanma yeterliğine sahip olanlarla bu hakları kullanama yeterliğinden yoksun olsa bile temyiz kudretine sahip olan herkes kabul edebilmektedir. Ancak, kanuni temsilcileri tarafından (veli, vasi vb.) temsil edilen kişiler kanuni temsilcileri bu işleme rıza göstermemesi halinde kendilerine yapılan taşınmaz hibesini kabul edemezler. Mümeyyiz küçük ve mahcura yapılacak bağışların kabul edilebilmesi için bağışın herhangi bir şart ve mükellefiyete bağlanmış olması gerekir.

Rücu Şartı ile Bağış
Taşınmaz hibesinde kanunun tapu kütüğünde şerhini kabul ettiği tek şart RÜCU şartıdır.

Bu sebeple, rücu şartının dışındaki bir şartın düzenlenecek resmi senette belirtilmesi mümkün olsa dahi (örn. Okul, cami yapımı vb.) bunun tapu kütüğünde şerhi kanaatimizce mümkün olmayacaktır. Hibe eden sadece bağış yapılanın kendisinden önce ölmesi halinde, taşınmazın mülkiyetinin tekrar kendisine döneceğini şart edebilecek bu şartı kütüğe şerh ettirebilecektir.

Veraset ve İntikal Vergisi Yönünden Bağış işlemi :
Esas amacı, karşılığında bir bedel olmaksızın taşınmazın devri işlemi olan bağışa, uygulamada bazen tapu harcının az ödenmesi düşüncesiyle baş vurulduğu görülmektedir. Bazen de taraflar aralarında gerçekten bağış işlemi yapmak istemekle birlikte, ileride bunun bazı sakınca ve külfetler doğuracağı kanısı ile satış yolunu tercih etmektedirler.

Bütün bu düşüncelerin sebebi ; Karşılıksız bir edinme olması nedeni ile, bu edilinen taşınmazların Veraset ve intikal vergisine konu olmasıdır.

Bağış yoluyla edinilen taşınmazların edinen tarafından süresi içerisinde ilgili vergi dairesine beyanda bulunarak Veraset ve İntikal vergisinin ödenmesi gerekmektedir. Söz konusu vergi tahsil edilmediği veya başkaca taşınmazların teminat gösterilmediği sürece, bu yolla edinilen taşınmazların bir başkasına devri veya üzerine aynı hak tesisi mümkün değildir. Ancak rücu şartın bağlı olarak yapılan hibeler Veraset İntikal vergisinden istisna tutulmuştur.

CİNS TASHİHİ

Tapu kütüğünde kayıtlı bir taşınmazın niteliğinin değiştirilerek bir başka nitelikte tapu kütüğüne tescil edilmesidir.
Uygulamada sıkça karşılaşan cins tashihi işlemleri, arsa veya araziler üzerine yeni bina inşa edilmesi veya edilmemesi mevcut binanın yıkılarak arsa haline dönüştürülmesi şeklinde görülmektedir.

Arsa veya araziler üzerine yeni bina yapılması :
Bu halde cins teshidi için, ilgisi kadastro müdürlüğü veya şefliğine müracaatta bulunur. Kadastro müdürlüğü veya şefliklerce önce tescil istem belgesi düzenlenerek ilgilinin beyanı alınır ve mahalline gidilmek sureti ile krokili beyanname tanzim edilir. Tamamlanan işlem tapu sicil müdürlüğüne havale edilir. İşlem tapu sicil müdürlüğünde kütüğe tescil edilmek suretiyle ile yerine getirilir.
Kat irtifakı taşınmazların kat mülkiyetine çevrilmesinde yapılacak cins tashihi için herhangi bir kat maliki veya apartman yöneticisinin müracaatı yeterli olmaktadır.

Mevcut binanın yıkılarak yeni bina inşa edilmesi :
Bu halde, önce tapu kütüğünde taşınmazın niteliğinin arsa olarak tashihi. Kadastro müdürlüğü veya şefliğince binayı gösterir krokili beyanname tanzimi gerekir. Bu durumda, taşınmazın niteliği önce arsaya dönüştürülmeden, bunun için gerekli tapu harcı tahsil edilmeden taşınmazın cinsinin doğrudan bina olarak tashih edilmeyeceği yorumu vardır.

Mevcut binanın yıkılarak arsaya dönüşmesi :
Cins tashihi için ilgililer, kadastro müdürlüğü veya şefliklerine müracaat etmekte, fakat ölçü için zorunlu, olmadıkça teknik elemanlarca yerine gidilmemektir.

EKSPERLİK

Emlak aracılığından sonraki, emlak ticaretinin bir sonraki aşaması Emlak ekspertizliğidir.

Eksperliğe niçin gerek duyuluyor? Sizden ekspertiz raporu isteyen bir kişi, kurum yada kuruluş olabilir. Bir yatırım yapılacak, bir sanayi tesisi kurulacak, işe ilk defa girilecek, firma bile daha ortada yok ve sizden bir ekspertiz raporu isteniliyor.
Kişi kurum yada kuruluşlar yapacakları yatırımın gerçekten doğru yapıp yapmadıklarını ve bir mal alacaklarsa, alacakları bir malın fiyatının gerçekten uygun olup olmadığını ve özelliklerini tam anlamak isterler.

Acaba ben aldanıyor muyum, bunun gerçek değeri ne? kaça satabilirim, sattığım gerçek bedel gerçekten benim aldanmayacağım bir rakam mı, gerçek piyasası rayici midir? diye düşünür.

Piyasa rayicinin dışında malın gerçek değeri nedir? İşte tüm bunları tespit etmek için hazırlanan rapora ekspertiz raporu denir. Ekspertiz raporları, kişiler veya kuruluşlar için son derece hayati önem taşır.

Örneğin :
İcra dairesinde hacizli bir konutun satılacak olan gerçek değeri, ekspertiz değeri, dürüst, gerçekçi bir şekilde ortaya konulmadığı takdirde de satan kişinin, kuruluşun mağduriyetine neden olunacaktır. Buna da kimsenin hakkı yoktur.
İcra dairelerinde fiyatın düşük olduğu varsayılırsa mağduriyet fazladır.

İcra dairelerinden, açık arttırmalardan gerçek değerini satıştan ancak 2 saat önce haberi olarak alanlar var. Yani görmeden sadece ekspertiz raporuna bakılarak alınıyor, ama ekspertiz raporu gerçekçi yapılmadıysa zarar ediliyor.
Ekspertiz raporunda gerçekçi değerlendirme yapılmadığı takdirde, itirazlara neden oluyor, hem kendisi hem de karşısındakiler aldanmış oluyor.

Değer tespit bilgisi denildiği zaman nasıl bir rapor düzenleneceğini raporda nelere dikkat edilmesi gerektiğini de kapsar. En önemlisi tapu kayıtlarıdır. Tapu kayıtlarının üstünde herhangi bir şerh varsa o şerhi tam olarak aktarılmalıdır.

Örneğin tapu kaydı gereken hassasiyetle araştırılmadan bir ekspertiz raporu hazırlandı. İlgili kişi bunu baz alarak satışa girdi. Tapunun üzerinde bir şerh var ve bu şerh de son derece bağlayıcı bir şerh. O zaman alıcı ne yapacak?

Bu konunun bir diğer yönü; Eksperin kesinlikle mühendislik ve inşaat bilgisi olması gerekmektedir. Bir binanın yapısını, betonarmesini kirişlerini tanıması gerekir.

Örneğin bir fabrika binasında kolon aralıkları mesafesinin mutlaka belirtilmesi gerekir. Çünkü sanayiciler, kolon arasındaki mesafelere çok dikkat ederler. Eğer kolonda 4 m. kolon aralıkları varsa ve alıcıyı 6 m. den aşağı kolon aralıkları kurtarmıyorsa, elinde 5.5 m. çapında bir makinesi varsa 4 m. kolon aralıkları olan bir yer satın alırsa alıcı çok zor durumda kalır.

İnşaatın yıpranmasının düşünülmesi gerekir. İnşaatın şu anda bayındırlık birim rakamlarının sürekli takip edilmesi zorunludur. İnşaatın toplam m2'si hesaplanacak. Toplam m2'si ile birlikte bayındırlık birim rakamıyla çarparak, inşaatı çıkaracak buradan inşaatın yıpranma payını düşecek. İnşaatın inşaat olarak maliyeti ortaya koyacakarsanın arsa olarak değerlendirmesi, beyan değerinden başlanarak, çevre rayiçlerinden ve değerini arttıran ve düşüren unsurlarda üzerine konularak arsa değeri tespit edilecektir.

Binanın içinde demirbaş eşyalar varsa, onlar tespit edilecek bunların hepsi alt alta dizilerek gerekçi rakam çıkartılacaktır.

Emlak aracılığı arz ve talepleri birbirleriyle buluşturmaktır. Alım satım yapılıyorsa kar-zarar vardır. Emlakçıyı bağlar.
Diğer bir konu, emlak işletmeciliğidir. Emlakçı bu görevinde kesinlikle taraftır ve yorumunu katar, teklif götürebilir.

Emlak eksperi ise tarafsızdır. Tarafsız bir şekilde raporunu yazar. İnsanları yönlendirmez. Yorum yapmaz. Raporunu koyar ortaya, başka bir konutla kıyaslama veya değerlendirme yapmaz, yüksek veya daha aşağı satılmasına karışmaz. Gerçekçi bir şekilde tarafsız olarak rapor hazırlar.

Emlak aracısı, işletmecisi, büyük ölçüde yönlendirme yapar, Ancak emlak eksperi tarafsız olmalıdır.

EKSPERTİZ

Ekspertiz, uzman tarafından gayrimenkule yönelik değerin ne olduğunun belirlenmesi çalışmasıdır.
(Uzman= Eksper)
- Binanın (gayrimenkulun) kimliği / açık adresi
- Kime ait olduğu / Türü
- Kaç katlı, kaç yaşında olduğu
- İmar durumu, Belediye ve Tapudan sorulur.
- Ulaşım : ulaşım özellikleri araştırılır.
- Gayrimenkulun Fiziki Durumu : Betonarme, kagir, yığma, çelik karkas, ahşap vb.
- Altyapı
- İtibar (bina ve sahibinin)
- Binanın inşaat değeri yukarıda anlatılanlar pozitif ise bir değer oluşur.

Arsa değeri :
Bina ilk 5 yılı aşmışsa aleyhte puan düşüyor. Arsa değerlendirilmesi yapılırken altyapı, ulaşım vb. puan alıyor.

Binanın Değeri :
Bina inşaat değeri + Binanın arsa değeri
Binanın inşaat kalitesine göre m2 değerlendirmesi bazı ilgili kurumlarca yapılmaktadır. (İnşaat Mühendisleri Odası, DİE yayınları vb).

İnşaatlar 1. Sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf, lüks, süperlüks olarak kategorize edilebilir.

Örneğin: İstanbul'da 1. sınıf bir inşaatın inşaat bedeli 400-450 $/m2'dir.

Lüks olursa, ısıtma- soğutma sistemleri, klima, site oluşu, park, eğlence alanları vb... değerlendirmede devreye girer (600-650$/ m2'dir.)

Teknik altyapı (atık su, yağmur suyu, telefon, doğalgaz hattı vb) içerir.

NOT :
Oda üyelerinin yaptıkları Ekspertizlerde oda onayı, geçerlilik açısından kesinlikle gerekmektedir.

İmar planı olmayan alanlarda yapılaşma şartları vardır
3194 sayılı yasanın ilgili (63-65 md.) maddelerinden:
Bir kadastral yola cepheli olmak koşuluyla, cephe 25 m'den dar olmamak kaydıyla, 5000 m2' den (alanın) küçük olmaması gerekliliğiyle yapılaşma 250 m2'yi aşamaz.

EMLAK VERGİSİ BEYANI

Emlak vergisi genel beyanı, her dört yılda bir olmak üzere ilgili belediyelere verilir, Mayıs ve Kasım aylarında iki eşit taksit halinde ödenir.
Hisseli taşınmazlarda, hissedarlar hisseleri oranında ayrı ayrı beyanname vermek zorundadırlar.
Taşınmaz üzerinde intifa hakkı var ise emlak vergisi sorumlusu malik değil, intifa hakkı olandır, yani ondan yararlanan sorumlu olacaktır.

Konutuna geçici işletme hakkı verilen kişi taşınmazın alındığı itibaren 3 ay içinde ekleyerek beyanname vermek zorundadır.
Alındığı yılı takip eden yıldan itibaren vergilendirme yapılır. Satan ise satışın yapıldığı takvim yılını aşmamak kaydıyla 3 ay içinde bir dilekçe ile satışı bildirmek zorundadır.
Satışın yapıldığı yılın vergisinin tamamı satana, takip eden yıldan itibaren alana aittir.

EMLAK VERGİSİ BEYANNAMELERİ

Emlak beyanları, emlakın bulunduğu ilgili belediyenin Emlak Servisine verilir. Emlak Vergisi; tapu kütüğünün adına tescilli emlak veya emlakların devlet veya devlet kurumlarına her yıl belirlenen tutarın yatırılması işlemidir.

Emlak vergileri 3 bölüme ayrılır;

A-) BİNA B-) ARSA C-) ARAZİ

Binalar :
İkamet edilen müstakil evler, villalar, apartmanlar, apartman daireleri ve işyerleri olarak, fabrikalar, dükkanlar, hanlar, otel, motel, vs

Arsalar :
İmar planı ile değişikliğe uğramış gerekli parçalara ayrılmış, üzerine yapı yapılabilen alanlardır. Bunların her biri için ayrı ayrı sütununa doldurmak kaydı getirilmiştir. İmar ve ifraz planlarında olabilecek değişiklik beyanı verilir.

Araziler :
İmar planları dışındaki alanlardır.

Araziler 3 tipdir;
A-) Kıraç B-) Taban C-) Sulak

Beyan dönemlerinde komisyon tarafından araziler özelliklerine göre bulundukları mıntıkaya ve mevkiiye göre metrekare beyan değeri tesbit edilir. Bu değerlere göre beyan hesaplamaları yapılır. Tarım arazileri bulundukları bölge ve mevkiiye göre kısıtlamaya tabi olabilirler, bu tür yerler vergiden muaf yerlerdir.

Köylerde bulunan bina, arsa ve araziler köy beyan defterine kaydedilir. bölge ve mevkisine göre vergiden muaftırlar.
Müstakil binalarda kaç adet ve kat var ise her biri beyannamenin sütunlarına ayrı ayrı yazılmalıdır, tek bina halinde yazmak hatalıdır.

GEREKLİ EVRAK VE BİLGİLER
- Tapu veya tapular
- Nüfus bilgileri
- Arsa ve arazinin m2 birim değerleri
- İnşaatın birim m2 maliyeti (İlgili belediyeden öğrenilir).
- Binanın dıştan dışa yüzölçümü
- Bina arsa alanı ve dairenin arsa payındaki metrekaresi
- İnşaatın türü
- Sınıfı (lüks, 1. 2. 3. sınıf gibi)
- Binanın yaşı
- Kalorifer ya da asansör olup olmadığı
- Hisseli ya da tam oluşu.

Evraklar tamamlandıktan sonra emlak beyanı doldurulur. Yeni alınan bir emlaka tapunun bir fotokopisinin de eklenmesi gerekmektedir. Daha önce ilgili belediye sınırları içerisinde emlakımız var ise bundan dolayı bize verilen sicil numarası yeni verilecek beyanın ilgili kısmına yazılmalıdır.

Beyannamemizden muhakkak bir adet arkalı önlü fotokopi almamız gerekir. İlgili tahakkuk fişine göre vergiler ödenir.

Emlak beyanlarında arsa, arazi ve binaları aynı beyana yazamayız. Nitelik ve cinslerine göre beyanlar ayrıdır. Bu durumdu ilgili bayanlara yazmak zorundayız. Emlak beyanlarımızı bulunduğumuz mali yıl içerisinde son üç ayına isabet eden zamanda vermemiz gerekir, aksi halde cezalı duruma düşeriz.

Köylerden aldığımız emlakları muhtar vasıtası ile köy beyan defterine kayıt ettirmemiz gerekir. Ekilen biçilen yerler emlak vergisinden muaftır. (bu sadece mücavir saha dışında, imarsız alanda kalan köylerde geçerlidir.)

MİRAS YOLUYLA EDİNMELERDE
Emlak beyanı doldurduktan sonra iki adet fotokopi çekilmesi gerekir. Bir tanesi kendinde kalmak suretiyle, değerini de belediyeden aslı gibidir diye tasdik ettirmek gereklidir.

Bu beyanı verirken gerekli evraklar;
- Tapu fotokopileri
- Veraset ilamı
- Varislerin isim listesi

Bu evraklar Emlak Beyanına eklemek sureti ile ilgili belediyeye verirken beyanın ön yüzüne .......... varisleri diye yazmak gerekir. Bunun yanında varislerinden bir kişiyi de vergi mükellefi olarak belirtmek gerekir. Bu işlem İŞTİRAK HALİNDE verilen beyan işlemidir.

İNTİKAL İŞLEMİ
Varisler İŞTİRAK HALİNDE Emlak beyanlarını verdikten sonra intikal işlemine geçebilirler. Yani MÜŞTEREK MÜLKİYET'e dönüştürülürler. Her varisin tapu kütüğüne isimleri ve hisseleri yapılır. Bu işleme İNTİKAL İŞLEMİ denir. Bu tür işlemlerden sonra her hissedar bir sicil numarası alır. Emlak vergilerini buna göre öder.

ZİLLİYETLİ YERLERDE BEYAN DURUMU
Bu tür yerlerde genellikle beyanlar köy beyan defterine tabidir ve kadastro geçmemiştir. Belediye'ye bağlı yerlerde Emlak beyanı verme zorunluluğu vardır. Köy beyan defterine kayıtlı gayrimenkullerin tapuya tescil anında 5 yıl geriye giderek belediyeye emlak vergilerini yatırmış olma zorunluluğu vardır.

Eğer zilliyetlikten doğan haktan dolayı kadastro veya tescil yapılma anında Emlak Vergilerinin ödenmiş olması gerekir.

EMLAK VERGİSİ

2003 yılında yaklaşık 18 milyon vatandaş emlak vergisi beyannamesi verip; evi, dükkanı, mağazası, arsası ve arazisinin değerini beyan edecek.

1998'de beyan edilen değerler, yasa gereği 1999'da yeniden değerleme oranı kadar, izleyen yıllarda da yeniden değerleme oranının yarısı kadar arttı.

Örnek;

1998'de 100 milyar TL. olarak beyan edilen değer,
1999'da yüzde 77,8 oranında artarak 177.800.000.000.- TL.
2000'de yüzde 26,05 oranında artarak 224.110.000.000.- TL.
2001'de yüzde 28.0 oranında artarak 286.860.000.000.- TL.
2002'de yüzde 52.3 oranında artarak 436.887.000.000.- TL.
2003'de yüzde 52.3 oranında artarak 665.379.000.000.- TL. oldu.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 73. maddesinde, kira geliri olanların beyan edecekleri yıllık kira tutarının, gayrimenkulün emlak vergisi değerinin yüzde 5'inden aşağı olamayacağı belirtiliyor.


EMLAK VERGİSİ VE BİLDİRİMİ

2002 yılına kadar tapusunu almış, ama beyanda bulunmamış kişiler ne yapmalı?
Eğer 31.12. 2002 tarihine kadar tapu değişiklik bildirimi yapılmamış ve beyan verilmemiş ise bu bildirim 2003 yılı içinde usulsuzlük cezası da ödeyerek yapılabilir.

Tapu değişikliklerinden sonra belediyeye bildirim ne zamana kadar yapılabilir?
Satan ve satın alanda tapuda satış işlemi gerçekleştikten sonra bulundukları yılın sonuna kadar belediyeye gidip bildirim yapmalılar. Satanın vergi mükellefiyeti içinde bulundukları yılın sonuna kadar satın alanınki ise bir sonraki yıl başlar.

İlk taksit tutarı nasıl hesaplanır ve nerelere yatırılabilir?
İlk taksit tutarı önceki yılın emlak vergi değeri, bu yılın yüzde oranınca artırılmak suretiyle, bu değer büyükşehirlerdeki konutlar için binde 2, işyerleri için binde 4, arsalar için binde 6 araziler için binde 2 ile çarparak çıkan tutarın yarısı olarak ödenir.
Ödemeler bağlı bulunan belediyelere yapılabilir.

İkinci taksit tutarının bir farklılığı var mı?
Maalesef var. Hatta 1. taksit neredeyse bir avans niteliğinde. 2. taksidi ödemek için sicil numarasına ihtiyaç var. Bu numara şahsa değil gayrimenkule verilir. Belediyeye sicil numarası ile başvuru yapılır ve ödenecek vergi tutarı öğrenilir bu değerden 1. taksit tenzil edilerek Kasım ayının sonuna kadar ödeme yapılır.

Bugüne kadar hiç emlak vergisi beyanında bulunmamış kişiler ne yapabilir?
Bu kişiler yeni bir bildirim de bulunmak suretiyle önceki yıllarında tahakkuk edecek vergilerini her yıl için %50 fazlasıyla ödemeleri gerekiyor.

İFRAZ (Ayırma)

İfraz tapu kütüğünde kayıtlı bir taşınmazın birden fazla parsellere ayrılmasıdır. Taşınmazların ifrazı, değer artırımı düşüncesi, ayrılan parçaların daha kolay satımı, daha çok da imar planlarının uygulanması nedeni ile yapılır. İfraz işlemi aşağıdaki safhalardan oluşmaktadır.

a) Serbest mühendislerce düzenlenmiş krokili beyannamenin kadastro müdürlüğüne ibrazı,
b) Kadastro müdürlüğünce krokili beyannamenin uygunluğunun kontrolü ve onanması,
c) İşlemin belediye encümeni veya il idare kurallarınca tastiki,
d) Kadastro müdürlüğünce evrakın tapu sicil müdürlüğüne sevki,
e) Tapu sicil müdürlüğünce tapu harçlarının tahsili ve tescili.

İfrazın mahkeme kararı ile yapılması :
Taşınmazları ifrazı mahkeme kararı ile de yapılmaktadır. Genelde bu şekil ifrazlar ortaklığın giderilmesi davalarında görülmektedir. İşlem için kesinleşmiş mahkeme kararının ve mahkemece tastikli ifraz krokisinin ibrazı gerekir.

İmar mevzuatı açısından ifraz işlemi :
İmar düzeni gereği yapılan ifraz ve tevhidlerle, parselasyon planlarının tescili uygulamada geniş bir yer tutmaktadır.

a) Belediye ve mücavir alanlar içerisinde ve dışında imar planı olan yerlerde ifrazı :
İmar planına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi genel hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan taşınmazların, bu kısımlarının ifrazına izin verilmemektedir.

İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifrazların bu plana uygun gerekir. İmar planında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifrazların, asgari cephe genişlik ve büyüklükleri yönetmenliklerce belirlenen esaslara göre yapılmaktadır.

b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışındaki, yerleşme alanı dışında kalan (iskan dışı) alanlarda ifraz:
İmar planı ve yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlarda yapılacak ifrazlardan sonra elde edilecek her parsel 5000 m2'den küçük olamaz.

Not : Bu parsellerin tapu kadastro veya tapulama haritasında bulunan veya var olan bir yola yapılan ifrazlardan sonra en az 25 m cephesi bulunmalıdır.

c) İmar parselasyon planlarının tescili :
İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içerisinde belediye, dışında ise il idare kurulunca onaylanarak kesinleşmesinden sonra tapu sicil müdürlüğüne gönderildiğinde, malikin veya üzerindeki hak sahiplerinin rızası aranılmaksızın müdürlükçe resen kütüğü tescil edilmektedir. Taşınmazların tedbir veya hacizli olması yapılacak tescile engel değildir.

İfraz işleminin teknik yönü serbest harita mühendisliklerince yapılır. Kadastro müdürlüğünce kontrolü yapıldığından, kontrol hizmeti için tarifede belirtilen miktarda ücret tahsil edilmektedir. Ayrıca döner sermaye bedeli tahsil edilecektir.

Tapu Harcı :
İfraz edilecek taşınmazları emlak vergisi beyan değerinden az olmamak üzere ilgisince bildirilen değer üzerinden tapu harcı tahsil edilir.

KAT İRTİFAKI

Gerekli Belgeler :

1- Dilekçe :
Arsa maliki veya bütün paydaşlarca imzalanmış, tüm bağımsız bölümlerin ayrı ayrı değerleri, değerleri ile orantılı arsa paylarının gösterilmiş olması gerekir.

2- Genel inşaat projesi :
Belediyece onaylanmış inşaat projesi. Projede her katın ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

3- Vaziyet Planı :
Genel inşaat planında vaziyet planı yer almışsa ayrıca ibrazı istenmez. Vaziyet planı binanın arsa içindeki konumunu, yol, yeşil alan, spor tesisleri, ortak yerler ve benzeri durumlarını gösterir plandır.

4- Yönetim Planı :
Bütün sayfalarının maliklerce imzalandığı ana gayrimenkulün yönetimini düzenleyen plandır.

5- Liste :
Bağımsız bölümlerin niteliklerini gösterir, tüm bağımsız bölümlerinin kapı numaralarının sırayla yer aldığı, bütün maliklerce imzalanmış, noter tarafından onaylanmış liste.

6- Maliklerin fotoğraflı nüfus cüzdanları.

7- Maliklerin ikişer adet son 6 ay içinde çekilmiş fotoğrafları.

Kat irtifakı kurulması herhangi bir vergi veya harca tabi değildir.

KAT MÜLKİYETİ

Gerekli Belgeler :

1- Dilekçe :
Arsa maliki veya bütün paydaşlarca imzalanmış, tüm bağımsız bölümlerin ayrı ayrı değerleri ile orantılı arsa paylarının gösterilmiş olması gerekir.

2- Genel inşaat projesi :
Belediyece onaylanmış inşaat projesi. Projede her katın ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

3- Vaziyet Planı :
Genel İnşaat planında vaziyet planı yer almışsa ayrıca ibrazı istenmez. Vaziyet planı binanın arsa içindeki konumunu, yol, yeşil alan, spor tesisleri, ortak yerler ve benzeri durumlarını gösterir plandır.

4- Yönetim Planı :
Bütün sayfalarının maliklerce imzalandığı ana gayrımenkulün yönetimini düzenleyen plandır.

5- Liste :
Bağımsız bölümlerin niteliklerini gösterir, tüm bağımsız bölümlerinin kapı numaralarının sırayla yer aldığı, bütün maliklerce imzalanmış, noter tarafından onaylanmış liste.

6- Maliklerin fotoğraflı nüfus cüzdanları.

7- Maliklerin ikişer adet son 6 ay içinde çekilmiş fotoğrafları.

8- Yapı kullanma izni (İskan ruhsatı).

9- Fotoğraf :
Ana gayrimenkulün ön, arka ve yan cephelerini gösterir, en az 13 x 18 cm boyutlarında belediye tarafından onaylamış olması gerekir.

10- Kat irtifakından kat mülkiyetine geçişte 1, 2, 3, 4 ve 5. maddelerdeki belgelerin ibraz edilmesine gerek yoktur.

Kat irtifakı kurulması herhangi bir vergi veya harca tabi değildir.

KİRA GELİRLERİ BEYANI

Kira gelirlerinin beyanı, mükelleflerin diğer gelirlerinin olup olmamasına göre farklı dönemlerde gerçekleşebilir. Kira geliri elde edenler için beyan açısından 3 yol sözkonusudur.

-Birincisi, eğer kira geliri istisna sınırları içinde kalıyorsa ve beyan edilmesi gereken başka gelir yoksa, beyanname verilmez.

-İkincisi, kira geliri istisna sınırını aşıyorsa ve beyan edilmesi gereken başka gelir yoksa, Ocak döneminde kira geliri nedeniyle beyanname verilir.

-Üçüncüsü ise, kira geliri dışındaki gelirleri nedeniyle beyanname vermek zorunda olanlar, kira gelirlerini de bu gelirlerinin beyan edildiği dönemde, yani Mart ayında beyan edeceklerdir.


KİMLER BEYAN EDECEK ? (Geçen Yılın dönemini kapsar):
-2003 yılındaki gelirleri sadece sahip olduğu gayrimenkulün konut olarak kiraya verilmesinden ibaret olup, elde ettiği hasılat 950.000.000 TL'nı aşan kişiler.

-2003 yılındaki gelirleri sadece sahip olduğu gayrimenkulün işyeri olarak kiraya verilmesinden ibaret olan ve sözkonusu işyeri kira gelirlerinin tamamının stopaj yoluyla vergilendirilmiş olması şartı ile, elde ettiği hasılatın brüt tutarı 6.650.000.000 TL'nı aşan kişiler.

-2003 yılındaki gelirleri sadece sahip oldukları gayrimenkulün işyeri olarak kiraya verilmesinden ibaret olup, bu işyeri kira gelirlerinden stopaj yapılmamış olan kişiler. (Tutarın önemi yok).

-Gelirleri, sadece yukarıdaki 3 madde halinde sayılan gelirlerin birlikte elde edilmesinden ibaret olan kişiler.

-Yukarıda sayılan kira gelirlerinin yanında, beyanı gerekmeyen gelir unsurlarını elde eden kişiler.
(Beyanı gerekmeyen gelir unsurlarına; tevkif yoluyla vergilendirilmiş ücretler, menkul kıymet yatırım fonu katılma belgesi alım-satım kazancı, hisse senetlerinin iktisap tarihinden itibaren asgari 3 ay sonra satılmasından elde edilen kazançlar, örnek olarak verilebilir).

SATIŞ İŞLEMLERİ

Satış işlemi ile taşınmazın mülkiyeti belli bir bedel karşılığında malik tarafından alıcıya devredilmektir. İşlemi tapu sicil müdürlüğünden talep edecek kişi satışa konu taşınmazın maliki veya onun temsilcisidir.

İSTENECEK BELGELER :
İşlem tapu sicil müdürlüğünden talep edilirken, aşağıdaki hususların satıcı tarafından tam olarak bilinmesi gerekir.

a) Satışı söz konusu taşınmazın bilgisi.
b) Satış bedeli.
c) Alıcının adı soyadı, alıcı tüzel kişi ise ticaret unvanı veya adı.
d) Taşınmazın tamamının veya ne kadar hissesinin satılacağı.
e) Vadeli satış ise kalan miktar için kanuni derecede ipotek tesis edilip edilmeyeceği.
f) Satıcı ve alıcının vergi kimlik numarası.
g) Konut Sigortası.

SATICININ KANUNİ İPOTEK HAKKI :
Satış bedelinden arta kalan miktar için, kanuni ipotek isteme sadece bu işlemi için satıcıya tanınmış bir haktır.
Kanuni ipotek, satış işlemi sırasında yapılacağı gibi tescilden itibaren üç ay içinde de yapılabilir.
Hisseli satışlarda, satışı yapılan taşınmazda, alıcının daha önce adına kayıtlı hisse var ise, bu hisseler ayrıca talep edilmese dahi tapu sicil müdürlüklerince res'en birleştirilmektedir.

SATIŞ BEDELİNİN TAYİNİ :
Satış bedeli, taşınmazın gerçek alım-satım bedelidir. Bu bedel taraflarca serbestçe belirlenir. Tapu sicil müdürlüğüne bildirilen bedel üzerinden tapu harçları tahakkuk ve tahsil edilir. Tapu sicil müdürlüğü görevlilerin, satış bedelinin tayininde bir müdahaleleri söz konusu olamaz. Ancak ilgileri satış bedelinin emlak vergisi beyan değerinin o yıl için belirleyen yeni değeri oranı ile çarpımı sonucu ile bulunan değerden aşağı olmaması için uyarır. Bu değerden aşağı olması halinde, ilgili vergi dairesince taraflara çeşitli cezalar doğabilir.

Bu hakkın kullanılması zorunlu olmayıp, satış bedelinin arta kalan miktarı başka yollarla teminat altına alınmak veya ihtiyaç duyulmamakta ise satıcı bu hakkı kullanamayabilir. Ayrıca satıcı bedelinin tamamı peşin ödenmeyecek resmi senede yazılabilmektedir.
Satıcının tamamını peşin olarak almadığı satış bedelinden arta kalan miktar için, lehine kanuni ipotek daha uygun olacaktır. Kanuni ipotek miktarı satış bedeli ile sınırlı olup, satış bedelinden daha fazla miktarlar için kanuni ipotek tesisi mümkün değildir.

HİSSELİ SATIŞLARDA ŞUFA HAKKININ KULLANILMASI :
Hisseli satışlarda, taşınmazdaki diğer öncelikle satın alma (şufa) hakkı tanınmıştır. Ancak bu hak, hisse satışının hissedarlar dışındaki üçüncü bir kişiye yapılması halinde kullanılabilmektedir. Satışın taşınmazdaki hissedarlara yapılması halinde bu hak kullanamaz.

Şufa hakkının kullanılma süresi, satışın yapıldığının öğrenildiği tarihten itibaren bir ay, öğrenilmemesi durumunda ise on yıldır. Bu sürelerin geçmesi halinde hakkın kullanılması mümkün değildir.

Şufa hakkının kullanılarak, satılan hissenin edinilmesi tapu sicil müdürlüğünden talip edilmeyip, ilgili mahkemeye müracaat ile, mahkemenin vereceği kesinleşmiş kararın ibrazı halinde, edinme söz konusu olacaktır.

MUAFİYET HALİ :

a) Yeni inşa edilen konutlar ile, konut inşasına yönelik arsa ve arazi edinmeleri nedeni ile yapılacak alım ve satımlarda, tapu harcının ödenmesi söz konusu değildir. İşlemin muafiyet kapsamına girip girmediği hususu tamamen vergi dairelerini ilgilendirmektir.
Bu nedenle, ilgililerin satış işlemin tapu harcından muaf olduğunu, vergi dairelerinden alacakları belge ile belgelemeleri veya tapu sicil müdürlüğünün bir yazı ile bunu ilgili vergi dairesinden öğrenmesi gerekir. bu halde, tapu sicil müdürlüğünce, alınacak muafiyet belgesi gereğince tapu harcı tahsil ettirilmeyecektir.
b) Muafiyetin uygulanabilmesi için satışa konu taşınmaz (veya taşınmazlar) iki yıl tam süre ile satışa adına kayıtlı olmalıdır.

VEKALETNAME

1- Noter veya konsolosluk tarafından 'Düzenleme' şeklinde tanzim edilmelidir.
2- Vekalet verenin kimliği, nüfus hüviyet cüzdanı kayıtlarına göre tespit edilmiş olmalıdır.
3- Vekaletname verenin yakın tarihte çekilmiş fotoğrafı olmalıdır.
4- Verilen yetki açıkça ve tam olarak belirtilmelidir.
5- Vekaletname başka bir vekaletnameye dayanılarak düzenleniyorsa, bu durum açıkça belirtilmelidir.
6- Düzeltme, çıkıntı, benzeri şeyler imza ve mühür ile paraf edilmiş (onaylanmış) olmalıdır.
7- Vekalete konu taşınmazın vekil tarafından satın alınması söz konusu ise, vekilin bir başkasını vekil tayinine yetkili olması, ayrıca taşınmazın vekil tarafından satın alınabileceğinin açıkça belirtilmesi, satış bedelinin malike ödendiğinin belgelenmesi gerekir.
8- Vekaletnamede verilen yetkinin ölümden sonrada geçerli olacağı belirtilmemişse, temsil yetkisi ölümle birlikte sona erer.
9- Birden fazla vekil tayini sözkonusu ise, temsil yetkilerinin birlikte veya ayrı ayrı kullanılacağının vekaletnamede belirtilmesi gerekir. Belirtilmemiş ise bütün vekillerin birlikte temsile yetkili oldukları düşünülür.
10- Tanzim tarihi taşınmazın iktisabından önce düzenlenmiş vekaletname ile temsil yetkisi mümkün değildir.
Bu durumda vekaletnamede bundan sonra edinilecek taşınmazlar içinde temsile yetkili olunduğu belirtilmelidir.

VASİYET

Vasiyet bir kimsenin çocukları, kardeşleri, annesi, babası veya eşinin haklarına dokunulmamak şartı ile kendi mal varlığını kullanma şeklidir. Vasiyette bulunabilmek için 15 yaşın doldurulmuş olması ve temyiz kudretine sahip olması gerekir. Vasiyet sözlü el yazısı il ve resmi şekilde yapılabilmektedir.

Vasiyetin yerine getirilmesini, böylece vasiyete konu taşınmazın, vasiyet edilen adına tescilini, lehine vasiyet yapılan tapu sicil müdürlüğünden talep edecektir.

Aşağıdaki belgelerin ibrazı gerekir.

a) Sulh hakimi tarafından tescil için yazılan yazı,
b) Vasiyetin açıldığı ve tenfize dair sulh mahkemesi kararı,
c) Vasiyetnamenin tasdikli bir örneği.

Vasiyet suretiyle yapılacak intikallerde iştirak hali söz konusu olmayıp, müşterek mülkiyet esasında göre tescil yapılacaktır.

VERGİ VE HARÇ ORANLARI

BAĞIŞ
Bağışı kabul edenden binde 54

CEBRİ SATIŞ
Devredenden binde 15, Devralandan binde 15

CİNS TASHİHİ
1 Ocak 1983 tarihinden önce inşaatı tamamlanmış, iskan ruhsatı alınmış ve inşaata ilişkin emlak alım vergisi ödenmiş ise harç alınmadan. 1 Ocak 1983 tarihinden sonra tapu sicilinde kayıtlı arsa ve araziler üzerinde inşa olunan bina sosyal mesken vs. tesis

ÇIPLAK MÜLKİYET SATIŞI
Devredenden binde 15, Devralandan binde 15

DEVRE MÜLK
Harç ve vergiye tabi değildir.

GEÇİT HAKKI TESİSİ BEDELLİ TESİS
Lehine işlem yapılandan tesis ve devir için ödenen bedel üzerinden binde 15. Bu değerler mevcut değilse taşınmazın emlak vergisi değerinin en az yarısı üzerinden binde 15 Bedelsiz Tesis Bildirilen değer üzerinden binde 54

GEÇİT HAKKI TESİSİ TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

HACİZ / İHTİYATİ HACİZ
Harç ve vergiye tabi değildir.

HACİZ / İHTİYATİ HACİZ TERKİNİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

HÜKMEN TESCİL
Tashih mahiyetinde ise, lehine karar verilenden binde 9

ITHİYATİ TEDBİR ŞERHİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

İFLAS ŞERHİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

İFLAS ŞERHİ TERKİNİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

İFRAZ
Taşınmaz malikinden binde 9

İHTİYATİ TEDBİR ŞERHİ TERKİNİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

İNTİFA HAKKI TERKİNİ
İntifa hakkından bedelli feragatte kuru mülkiyet malikinden binde 15

İNTİFA HAKKI TESİSİ
İntifa hakkının bedelli tanınmasında lehine tesis edilenden binde 15

İNTİFA HAKKINDAN BEDELSİZ FERAGATTE
Kuru mülkiyet malikinden binde 54

İNTİFA HAKKININ BEDELSİZ TANINMASINDA
Lehine tesis edilenden binde 54

İNTİKAL
İntikal talep edenlerden binde 9

İPOTEK ALACAĞININ BİR BAŞKASINA DEVRİ
İpotek miktarı üzerinden binde 7.5 damga vergisi ipotek borçlusundan tahsil edilir.

İPOTEK TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

İPOTEK TESİSİ
İpotek borçlusu tarafından, kredi miktarı üzerinden binde 3.6 ipotek harcı, binde 7.5 damga vergisi tahsil edilir.

İŞTİRA HAKKI TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

İŞTİRA HAKKI TESİSİ HAKKI EDİNENDEN
Binde 5.4 tapu harcı ve binde 7.5 damga vergisi tahsil edilir.

KAMULAŞTIRMA
Kamulaştırmayı yapan idarenin harç bağışıklığı yok ise Kamulaştırma yapan idarece binde 30

KAMULAŞTIRMA SÖZ KONUSU İSE
Kamulaştırmayı yapan idare harçtan muaf değil ise binde 30

KAT İRTİFAKI
Harç ve vergiye tabi değildir.

KAT İRTİFAKININ KAT MÜLKİYETİNE ÇEVRİLMESİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

KAT MÜLKİYETİ
Harç ve vergiye tabi değildir. (Ancak, kat mülkiyetinin tesisi için cins tashihi gerekmesi halinde yalnız cins tashihi için harç tahsil edilir).

KAYNAK HAKKI TESİSİ BEDELLİ TESİS
Lehine işlem yapılandan tesis ve devir için ödenen bedel üzerinden binde 15. Bu değerler mevcut değilse taşınmazın emlak vergisi değerinin en az yarısı üzerinden binde 15 Bedelsiz Tesis Bildirilen değer üzerinden binde 54

KAYNAK HAKKI TESİSİNİN TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

KESİNLEŞMEMİŞ İLAM ŞERHİ (I.I.K 28.MADDE)
Harç ve vergiye tabi değildir.

KESİNLEŞMEMİŞ İLAM ŞERHİNİN TERKİNİ (I.I.K. 28.MADDE)
Harç ve vergiye tabi değildir.

KİRA ŞERHİ
Kiralayan tarafından kira bedeli üzerinden binde 5.4 tapu harcı ve binde 1.5 damga vergisi tahsil edilir.

KİRA ŞERHİ TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

KONKORDATO ŞERHİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

KONKORDATO ŞERHİ TERKİNİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

KURU MÜLKİYET MALİKİNDEN BİNDE 15
Sükna hakkından bedelsiz feragatte kuru mülkiyet malikinden binde 54

MEVCUT İPOTEKTE SONRADAN YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
İpotek borçlusu tarafından ipotek miktarı üzerinden binde 1.8 tapu harcı ve binde 7.5 damga vergisi tahsil edilir.

MİRAS PAYI TEMLİKİ
Devredenden binde 15, Devralandan binde 15

MUVAKKAT ŞERH
Medeni Kanun'un 921.maddesi gereğince yapılacak tescillerde kayıtlı değer üzerinden binde 1.8 tapu harcı tahsil edilir.

MUVAKKAT ŞERHİN TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

MUVAZAA HALİNDE
Lehine karar verilenden binde 108

NORMAL SATIŞ
Devredenden binde 15, Devralandan binde 15

ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA AKDİ
Devredenden binde 15, Devralandan binde 15

PARSELASYON
İdarenin harç muafiyeti olması halinde harç ve vergiden muaftır.

SATIŞ VAADİ ŞERHİ TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

SATIŞ VAADİ HÜKÜMLERİNDE
Devredenden binde 15, Devralandan binde 15

SATIŞ VAADİNİN ŞERH VERİLMESİ
Lehine satış vaad edilenden binde 5.4 tapu harcı tahsil edilir.

SATIŞA ARZ ŞERHİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

SATIŞA ARZ ŞERHİNİN TERKİNİ
Harç ve vergiye tabi değildir.

SERBEST DERECEDEN YARARLANMA ŞERHİ
Harcı yoktur.

SÜKNA HAKKI TERKİNİ
Sükna hakkından bedelli feragatte

SÜKNA HAKKI TESİSİ
Sükna hakkının bedelli tanınmasında lehine tesis edilenden binde 15

SÜKNA HAKKININ BEDELSİZ TESİSİ
Lehine tesis edilenden binde 54

ŞUFA HAKKI
Lehine şerh verilenden binde 5.4

ŞUFA HAKKINDAN FERAGAT
Şufa hakkı sahibinden binde 5.4 tapu harcı tahsil edilir.

ŞUFA HAKKININ KULLANILMASI
Lehine karar verilenden binde 18

ŞUFA HAKKININ TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

TAKSİM
Mirasçılar arasında talep edenlerden binde 9, Müşterek mülkiyete konu taşınmazların taksimini talep edenlerden binde 3.6

TEVHİD
Taşınmaz malikinden binde 9

TRAMPA
Taraflardan ayrı ayrı binde 15

ÜST HAKKI TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

ÜST HAKKI TESİSİ
Lehine işlem yapılandan tesis veya devir bedeli üzerinden binde 15 tapu harcı tahsil edilir. Bedelsiz tesislerde bildirilen değer üzerinden binde 54 harç tahsil edilir.

VEFA HAKKI ŞERHİ
Hakkı edinenden binde 5.4 tapu harcı ve binde 7.5 damga vergisi tahsil edilir.

VEFA HAKKI ŞERHİNİN TERKİNİ
Maktu terkin harcı tahsil edilir.

YOLA TERK
Lehine işlem yapılan idarenin harç muafiyeti olması halinde harç ve vergiden muaftır.

YOLDAN İHDAS
İdarenin harçtan muafiyeti olması halinde harç ve vergiden muaftır.

ZİRAİ VE ESNAF KOOPERATİFLERİ
Lehine tesis edilen ipoteklerde damga vergisi muaftır.

KONTRAT

Kira kontratı, gayrimenkul sahibi ile kiralayanın karşılıklı olarak yapmış oldukları kullanma sözleşmesidir.

Kontratlar; kişiler, kurum veya kuruluşlar arasında yapılmaktadır. Kontratlarda kefil alınması gerekli hale gelmiştir. Kontratlar kişiler arasında düzenlenip imza altına alınırlar.

Noterlerde hazırlanan kontrat en az üç nüsha olarak hazırlanır. Birinci nüsha Noterde ikinci ve üçüncü suretle taraflara yani konut sahibi ve kiralayana verilir. İşyeri ve fabrikaların kiralamalarının noterden yapılması gerektiği gibi kaç yıllık ise tapu kütüğüne kira şerhi konularak işlem yapılmalıdır.

Kiralamalarda her iki tarafın tebligat adresi ve değişikler noter aracılığıyla karşı tarafa bildirilmediği sürece, başka tebligat adresi için geçerli adresin mutlaka yazılı olup kiraya verenin tebligat adresi de, açık bir şekilde yazılması ve imzalatılması gerekir.

Kira bedeli de belirtilmelidir. Örneğin kontrat 3 yıllık yapılmış, iki yıl sonraki artış, 3. yıl ne kadar olacağı mutlaka belirtmesi gerekir. Kira kontratlarında en çok sıkıntı yaratan konu, tarih hatalardır. Kira bir sonraki yıl belli değilse, artış D.İ.E. verileri kıstas alınarak yapılır. Her yıl D.İ.E. enflasyon verilerini açıklar.

Sözleşmede enflasyon artışı bazında kira artırılsın denilebilir. Bundan başka bir yöntem daha vardır. Burada da iki konu karşımıza çıkar. Bunlardan biri toptan eşya veya tüketici fiyat artışıdır. Bunlardan herhangi biri önerilebilir.

Bazen mülk sahipleri bazende kiracılar talep eder veya İ.T.O. bunun toptan eşya veya tüketici fiyatı baz alınsın diye açıklayabilir. Bunun yanında kimi kontratlarda da yüzde oran belirtilir.

İKİNCİ KİRA YILINDA ARTIŞ NASIL OLACAK?
Konut sahibinin 2. yıl için talep etteği rakamı kiracı kabul ediyorsa sorun yoktur. En çok zorlanılan konu dövizle kiraya verilen yerlerdir. Bir yıllık kontrat yapmak ve yıllık artışı, piyasa rayiçleri boyutunda düşünmektir. Her kira dönemi sonunda kiracımız veya mal sahibimizle, o dönemdeki aynı tipdeki bir daire kirasını baz almak, en iyi çözüm olacaktır.

ARTIŞ NASIL OLACAK?
Burada da yine alternatifler vardır. Döviz türünü daha çok mülk sahibi belirler. Döviz kurunun iki çeşidi vardır.
Efektif satış - Efektif alış
Buradaki efektif satışta mülk sahibi, efektif alışta kiracı avantajlı oluyor.
Şöyle bir açıklama koymak faydalıdır; Döviz fiilen temin edilmediği takdirde Merkez Bankası efektif satış kuru baz alınarak ödenecektir veya alış kuru diye özel bir madde koyulabilir. Sonradan sorun çıkmasın diye alış ve satış kurundun biri mutlaka yazılmalıdır.

Ortak giderlerde önemlidir. Ortak giderlere, otomat ve asansör elektriği, su ve depo yarı ayrı olduğunda problem yoktur. Fakat depodan su geldiği zaman bu ortak gidere girer. Ayrı sayaç tarzında değilse, kalorifer, kapıcı, yakıt ve giderleri (kullanmayla gereken bakım giderleri kiracıya diğer giderler mülk sahibine aittir), temizlik, ortak yerlerin, kapıcının kıdem tazminatı, çevre temizlik vergisi, temiz ve atık su, yönetim masrafları girer.

Kontrat + 12 senedi almış, 1 yıl için aylık, 12 senet düzenlenmiş, pulunu yapıştırmış ve imzalanmış. Senetler kira karşılığıdır, elde olmayan sebeplerle kontratın fes edilmesi tahliye halinde baki kalan senetler iade edilecektir, senetler ciro edilip, piyasa verilmeyecektir, diye kontrata madde koydurulmalıdır. Senedi doldurmak tarafların rızası ile olur.

Şayet bu yer fatura kesmek durumda olan kimseden kiralanmışsa, mutlaka fatura kesilmesi lazımdır. Fatura kesiliyorsa, onda stopaj ödemesi söz konusu değildir. Çünkü K.D.V. fatura üzerinden ödeniyor, gelir vergiside fatura üzerinden ödeniyor. K.D.V.yi faturayı kesen veriyor. En sonunda net kira vardır. Sonra destekleme fonu ve stopaj vardır.

Sözleşmeye net kiranın mutlaka yazılması gerekir. Kıracı bu makbuzu verecek, işyeri sahibiyse, işyeri sahibi bu makbuzu dolduracak ve götürüp imzalayacaktır. Bir koçanı ona verecek, bir koçanı kendisi alacaktır. Muhasebecisine veriyor ve normal stopaj ödüyor. Eğer konutsa hiç bir şeye gerek yoktur. İşyeriyse stopaj ödenir, sanayi destekleme fonuna gidilir, vergi dairesine kiracı öder. Konutsa banka hesabını biliyorsa zaten yatırılır ve elinde makbuz kalır. Konutta ikametgah istemişse zaten hiçbir şeye gerek yoktur, konuta gelir, parayı alır, sonra makbuzunu imzalar ve giderleri ortaya çıkartır. Bu giderleri prensip olarak kiracı karşılar. Bu da gerektiğinde belirtilir. Mutlaka yazmaya gerek yoktur.

TAHLİYE
Kira kontratı başlangıç tarihi ile tahliye taahhütü arasında daha önceden 1 aylık bir fark yetiyordu. Yani kiracı otururken bu taahhütü imzalamış gibi hazırlanıyordu. Ancak son yıllarda hakimler, 1-2 ay ara ile alınmış tahliye taahhütlerini geçersiz saymaktalar. Bu aralık en azından 5-6 ay gibi olmalıdır.

 

Ev-Yap Emlak © 1998 •Tüm Hakları Saklıdır